Uitkijkpost Bescherming Bevolking

Auteur: Jan Holwerda

Correctie op ‘De Belvedére van Sonsbeek’ (PorteFolly 55)

Op het eerdere artikel ‘De Belvedère van Sonsbeek’ reageerde Sandra van Lochem, auteur van het boek Luchtwachttorens uit de Koude Oorlog, met ‘Die luchtwachtpost was niet op Belvedère Sonsbeek, maar op de watertoren De Steenen Tafel.’

Het aangehaalde krantenbericht van 12 februari 1953 biedt een startpunt om te achterhalen hoe het wel zit. Te lezen valt ‘bestemming tot uitkijkpost voor de Burgerlijke Verdediging’. ¹ Hier gaat het dus om de in 1952 opgerichte organisatie Bescherming Bevolking (BB), voor civiele bescherming in de vorm van ‘niet militaire maatregelen om uitwerking van eventuele vijandelijke luchtaanvallen op het thuisfront tot een minimum te beperken’. ²

Zodra er sprake was van bombardementen moesten uitkijkposten en wijkposten melding doen van locatie en omvang van die bombardementen. Daarna kon worden besloten welke maatregelen ten aanzien brandbestrijding, reddings-werkzaamheden e.d. te treffen. Waar Bescherming Bevolking gericht was op bescherming en hulp aan inwoners in oorlogssituaties was het Korps Luchtwachtdienst belast met het waarnemen, melden en volgen van laagvliegende vliegtuigen. Twee diensten met in Arnhem ieder een eigen uitkijkpost in elkaars directe nabijheid. Die van De Steenen Tafel van het Korps Luchtwachtdienst en die van Sonsbeek van Bescherming Bevolking.

Over die BB-uitkijkposten het volgende citaat: ‘Op verschillende punten van de stad zullen op daken van hoge gebouwen, op torens, enz., kortom op die plaatsen van waaruit men een vrij en onbelemmerd uitzicht heeft, uitkijkposten worden ingericht. Deze uitkijkposten worden bemand met personeel van de uitkijkdienst. Dit personeel wordt bij voorkeur betrokken uit de politie. In tijd van oorlog bevinden zich in of nabij elke uitkijkpost 2 waarnemers, die terstond na het signaal luchtalarm hun posten op het observatieplatform betrekken. Elke uitkijkpost is voorzien van een peilroos en is rechtstreeks telefonisch verbonden met de commandopost van het H.B.B. [Hoofd Bescherming Bevolking] De waarnemers zullen, behalve het aantal waargenomen vliegtuigen en vliegtuigtypen, ook doorgeven in welke kompasrichting zij de bominslagen zien. Uit de onderscheidene peilingen van de uitkijkposten kan op de commandopost een indruk worden verkregen omtrent de omvang van de vijandelijke aanval.’

Belvedère Sonsbeek, Arnhem. (Wikipedia)

Watertoren De Steenen Tafel, Arnhem. (Gelders Archief)

In 1956 telde de organisatie ruim 160.000 vrijwilligers. Formeel werd de BB in 1986 opgeheven, veel eerder was er reeds afgeschaald. ³

Noten

1. Arnhemsche courant 12-02-1953.
2. Doel en opzet van de organisatie Bescherming Bevolking, 1952.
3. website: wikipedia – Bescherming Bevolking

Meer informatie:

• PorteFolly 55: De Belvedére van Sonsbeek, Jan Holwerda

<== Inhoud PorteFolly 56