Domein Groenhof – cementrustiek in St. Niklaas

Handtekening Tondeleir, Domein Groenhof (Oost-Vlaanderen, Sint-Niklaas)
Handtekening Tondeleir, de maker van het cementrustiek in Domein Groenhof (BE)

Uit de nalatenschap van de firma Tondeleir: Domein Groenhof en zijn ornamenten

Dit park werd al genoemd in PorteFolly 43 (A. Nuijten, ‘Cementrustiek, een internationaal verschijnsel’, p.13). Bij een bezoek aan de tuin in november 2016 kregen we een goede indruk van het huidige aanzien ervan. Dit was mede te danken aan de voormalige tuinman die wij bij toeval ontmoetten, en die ons enthousiast rondleidde; het was een plezante gast, zoals men dat in Vlaanderen zegt. De tuin ligt achter het landhuis, Belseledorp 131-133, dat wordt benut als zomerverblijf voor de familie De Schijver. Het heeft een langwerpige vorm, ingeklemd tussen de straten Belseledorp en Stationswegel. De cementrustieke ornamenten bevinden zich vooraan in het park, aan de rechterzijde. Het droeve nieuws is dat het namaak-rotswerk grotendeels verpietert, terwijl het van hoge kwaliteit is, van de hand van de rotseerdersfirma Tondeleir en zonen uit Oud-God, Antwerpen.

De rotspoort, Domein Groenhof (BE)

Cementrustiek hekwerk in verval, Domein Groenhof (BE)

Aan de straatkant is een kleine heuvel opgeworpen waar zich de Japanse tuin bevindt, die in 1929 werd aangelegd; de ontwerper is onbekend. Door een rode, Japanse poort komt men bij het theehuis, stevig gebouwd van steen. Aan de voorzijde van de folly heeft Tondeleir zijn signatuur aangebracht; aan de achterzijde is een ovaal raam in de gevel gezet. Voor het Japanse huisje is allerlei namaak-rotswerk te zien in de vorm van watervalletjes. Nu staat alles hier droog. Tussen het rotswerk is nog een beeldje te zien. Een pad leidt over een cementrustiek bruggetje, met kunstig gedetailleerde hout-imitaties, naar een pergola.

Cementrustiek hekwerk in Domein Groenhof (BE)

Hier is het rotswerk flink beschadigd. Onze gids toont ons een rotspartij die hij eens heeft gerepareerd, maar dat zag er nogal knullig uit, wat hij zelf direct beaamde en waarvoor hij zich verontschuldigde – maar ja geen geld voor een professionele reparatie, en dan krijg je dit soort (goedbedoelde) prutswerk. Bij de pergola bevinden zich nog beelden die als fonteintjes hebben gefungeerd. Een volgend ‘houten’ bruggetje leidt naar een rotspoort van cement, als meer ‘natuurlijke’ variant van de Japanse poort.

De staat van verval in Domein Groenhof (BE)

De grote rots, waar de bezoeker onderdoor loopt, is aan de achterzijde flink kaduuk: hier gaapt een groot gat met resten van een ijzeren frame; aan de voorzijde is een zitje in het namaak-rotswerk gemaakt. Rechts van de poort bevindt zich de oude pompinstallatie voor de waterpartijen. Deze is al lang buiten werking. Een ijzeren sierbrug leidt naar de overzijde van het park. Onder struiken is hier nog een beeldje van een hond te vinden en op het gras een beeld van een adelaar.

We hebben veel foto’s genomen om de huidige, slechte staat waarin de cementrustieke ornamenten van Domein Groenhof verkeren vast te leggen. Hopelijk worden ze binnen afzienbare tijd gerestaureerd, anders zal al het vakkundige rotseerwerk van Tondeleir hier zijn verdwenen.

Meer informatie over Domein Groenhof.

1 reactie

  1. Wim Meulenkamp schreef:

    Wauw, inderdaad een pracht domein. Onze Glenn Geeraerts is bezig met een studie naar de Tondeleirs. Hopelijk grijpt men hier in (niet in de studie, maar de toestand van Groenhof). Dank voor de resultaten van deze excursie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *