De Efteling, in 65 jaar van Sprookjesbos naar Symbolica

De Efteling is het populairste themapark van Nederlanden en een toonbeeld van vermaaksarchitectuur. Er is onlangs een nieuwe attractie geopend: Symbolica, Paleis der Fantasie. Hoe past dit grote, gedurfde project in de bouwgeschiedenis van het park, en wat stelt het voor?

Fantasievaarder Symbolica Efteling (Noord-Brabant, Kaatsheuvel, Efteling)

Fantasievaarder

Het begon ooit – in 1933, ten tijde van de economische crises – met een trapveldje, even later uitgebreid met een speeltuin ‘Ter ontspanning ende vermaeck’. In 1950 wordt de Stichting Natuurpark ‘De Efteling’ opgericht. Op 31 mei 1952 volgt de opening van het Sprookjesbos. Het werd gebouwd naar een idee van mevrouw E. van der Heijden-Perquin, echtgenote van de oprichter van de Efteling, Mr. Reinier van der Heijden, burgemeester van Loon op Zand/Kaatsheuvel. De fotograaf Peter Reijnders en de illustrator Anton Pieck werkten het idee verder uit. Op 31 mei jl. bestond het pretpark 65 jaar.

De Efteling is bepaald geen doorsnee themapark. Het is niet, zoals eerdere Amerikaanse of Engelse voorbeelden van enorme luna-/ pretparken in één keer neergezet, maar in fases opgebouwd – als het ware door de jaren heen organisch gegroeid. Een vergelijking met Disneyland en de specifieke vormgeving ervan, gestoeld op de denkbeelden van Walt Disney, ligt meer voor de hand. Bij de Efteling was het sprookjesbos het begin van alles; het (al dan niet bestaande) sprookje als centraal thema voor het park. In 1952 bekeken 222.941 bezoekers deze attractie, die vanaf het begin een groot succes was. In de loop der jaren werd het park uitgebreid met een veelheid aan andere bezienswaardigheden, waaronder de Indische Waterlelies (1966), de Stoomcarrousel (1971), het Spookslot (1978) en de Python, een achtbaan van staal die in 1981 werd geopend. In 2008 volgt de waterachtbaan de Vliegende Hollander en zeven jaar later nog eens een achtbaan – Baron 1898-  met een topsnelheid van 90 km per uur (geen gezinsattractie).

Bovenaanzicht attractie Symbolica (Noord-Brabant, Kaatsheuvel, Efteling)

Bovenaanzicht attractie Symbolica

Anton Pieck (1895-1987) werd opgevolgd door Henny Knoet († 2013), vanaf 1979 ruimtelijk vormgever van de Efteling, die onder andere de nar Pardoes en diens fantasiewereld ontwierp. De nieuwe attractie Symbolica, Paleis der Fantasie, is van de hand van Sander de Bruijn en zijn medewerkers, die zich lieten inspireren door het stijlboek van voorganger Knoet. Zo ontstond een fantasiewereld met onder meer een paleis met ‘pompeuze torenkoepels’. Voor de vormgeving van Symbolica werd ook uitgegaan van droomthema’s. De opening van de mega attractie vond plaats op 1 juli jl. Het geheel beslaat een oppervlakte van 3.600 vierkante meter. Kosten: 35 miljoen euro. Hiermee is het Paleis het meest kostbare bouwsel van alle vermaaksarchitectuur in de Efteling.

Koningszaal in Paleis der Fantasie (Noord-Brabant, Kaatsheuvel, Efteling)

Rijk gedecoreerde Koningszaal in Paleis der Fantasie

Het Paleis van koning Pardulfus, dat in een onbestemde bouwstijl is opgetrokken (‘niet oosters of westers’), vormt het middelpunt van het fabelrijk Symbolica. Drie routes voeren door het denkbeeldige rijk, ieder langs de vijf hoofdtaferelen, die als ‘ronduit spectaculair’ worden beschreven. Het is allemaal te veel om op te noemen. Een journalist van de Volkskrant doet een verwoede poging: ‘Eerst leidt Pardoes ons naar het observatorium met centraal in de zaal een grijze tovenaar…met een meterslange baard. Hierna volgt een uitzicht op een miniatuurversie van het Rijk der Fantasie, met huisjes, bergen en beekjes… Het hoogtepunt van de rit komt daarna, in het Botanicum, de tropische plantenkas van de koning… En dan, zoals dat gaat in een magisch paleis, transformeert de plantenkas tot aquarium, waar achter het glas een kolossaal walvisachtig fabeldier opduikt. Onmiddellijk begint het glas te barsten en stroomt het water naar binnen…’. Meer verklap ik niet.

Imposante koningszaal Paleis der Fantasie (Noord-Brabant, Kaatsheuvel, Efteling)

Imposante koningszaal Paleis der Fantasie

Behalve veel lof over de nieuwe, imponerende Efteling-creatie is er ook een kritisch punt te vermelden: de rit door het fabelrijk duurt slechts zeven minuten, en dat wordt ‘véél te kort’ bevonden om alle rijk gedecoreerde taferelen goed te kunnen aanschouwen.

Stichting De DonderbergGroep heeft, naast follies en tuinsieraden, vermaaksarchitectuur hoog in het vaandel. Dus: Symbolica, ga het zien! (Desnoods twee keer, gezien de snelheid van de rit…. als de financiën dat toelaten en u het geduld kunt opbrengen om lang in de rij te staan. En graag een verslag ervan naar redactie@donderbergroep.nl)

Bronnen:

Mathijs de Groot, ‘Attractiepark 300 ton staal, 8 torens, 1 tuin. Dit is de nieuwe Eftelingattractie Symbolica’, Volkskrant, 1 juli 2017, pp. 20 -22.

Herien Wensink, ‘Kort genoegen, maar zeer spectaculair’, Volkskrant, 1 juli 2017, p. 21.

Efteling

Wikipedia

Nu.nl

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *