Beernemse bouwsels

Kippenhok op terrein Sint-Armandus Instituut (Belgie, West-Vlaanderen, Beernem) [foto Miriam Vermey]
Kippenhok. Of misschien is het een speelhuisje? (Beernem)

Ten zuidoosten van Brugge, in West-Vlaanderen, ligt het plaatsje Beernem. Het was berucht om de ‘moorden van Beernem’, die tussen 1915 en 1944 plaatsvonden. In dit tijdsbestek verdwenen er zes lokale lieden, waaronder een baron en een boswachter, die later dood werden teruggevonden (het lijk van de boswachter bleef spoorloos); de meeste slachtoffers overleden onder verdachte omstandigheden, die onopgehelderd bleven.

Tegenwoordig is de omgeving van Beernem vooral een geliefd wandelgebied. Daarvoor was Miriam Vermey, de spil in het opzetten van de website van de DonderbergGroep, er in maart en ontdekte zij er bij toeval een paar interessante bouwwerkjes. Op het terrein van Psychiatrisch Centrum Sint-Amandus (Reigerlostraat), op een grasveld, staat een raadselachtig huisje. Het is gebouwd van aan elkaar gemetselde stukken natuursteen en ziet er solide uit. In de voorzijde is een deur aangebracht met daarboven een kleine nis en naast de deur een groot raam. Op het platte dak steekt een kleine schoorsteen omhoog. Het gebouwtje lijkt goed onderhouden, en iedereen kan er bij. Het is misschien een eeuw geleden op het grasveldje neergezet, toen de Broeders van Liefde (heden ten dage zou een orde zich niet meer zo durven noemen) hun ‘Gesticht voor Krankzinnigen’ in Beernem vestigden, maar het kan ook van veel latere datum zijn; dat blijft gissen. Maar waartoe diende het? Op de deur staat ‘kippenhok’. Maar wie heeft de tekst daar aangebracht, en wanneer? Was het werkelijk oorspronkelijk bedoeld als een luxe kippenhok met een kachel (als zoiets al bestaat)? Of was de benaming meer overdrachtelijk bedoeld, omdat het zo’n klein gebouwtje was? Was het misschien ooit een huisje waar patiënten van Sint-Amandus een vorm van arbeidstherapie konden beoefenen? Hebben ze het mogelijk zelfs zelf gebouwd? En zijn of waren ze ook verantwoordelijk voor de eendenkooien in de vorm van rustieke huisjes bij de vijver van het gesticht? Hier bestaat een ansichtkaart van, maar of ze er nog staan? Een andere prentbriefkaart toont het dierenpark van het Sint-Amandus-instituut van de Broeders van Liefde. Geheel in de achtergrond is een gebouwtje te zien dat enigszins lijkt op het ‘kippenhok’. Is hiermee het raadsel opgelost? Of kan het ook nog een speelhuisje zijn geweest. Wie zal het zeggen?

Gedecoreerde cementrustieke brievenbus (Belgie, West-Vlaanderen, Beernem) [Foto Miriam Vermey]

Cementrustieke brievenbus (Beernem)

In het geheel niet mysterieus, maar toch vermeldenswaard, zijn de twee cementrustieke brievenbussen die elders in Beernem zijn te vinden. Ze zijn gemaakt in de veelvoorkomende vorm van mini-huisjes, die ieder bovenop een afgeknotte, nephouten boomstam zijn geplaatst.

Koepel (Belgie, West-Vlaanderen, Beernem) [Foto Miriam Vermey]

Koepel of Dankkapel

In of nabij Beernem staan nog twee zogeheten Dankkapellen voor Onze Lieve Vrouw. De een is sobertjes vormgegeven in neogotische stijl, de andere is rond en voorzien van neoclassicistische stijlkenmerken. De ronde versie kreeg de bijnaam ‘bomkapel’, omdat de vorm ervan doet denken aan een bom. Daarnaast werd het in 1920 gebouwd als blijk van erkentelijkheid door de inwoners en de (adellijke) familie Lippens die waren ontkomen aan de bombardementen en ander oorlogsleed van WOI (en WOII). De Brugse architect Alphonse de Pauw tekende voor het ontwerp.

Het kerkhof bij de Sint-Amanduskerk is eveneens de moeite van een bezoek waard. Hier staat het in neogotische stijl opgetrokken mausoleum van de familie de Vrière, dat dateert uit 1896 – het pronkstuk van de begraafplaats. En in het park van kasteel Reigerlo, dat in een bos langs de snelweg Brussel-Oostende ligt, bevindt zich nog een ‘parkfolie [sic]’, een kunstgrot, die in de Inventaris Onroerend Erfgoed wordt omschreven als: ‘Breed uitgewerkte betonstructuur met rotsimitatie voorzien van druipsteen’. Het kasteel werd in 1846-’47 gebouwd in opdracht van de Brugse bankier Felix Dujardin. In 1987, na jarenlange leegstand, kocht Hans Depré (telg van een rijke familie van veevoederproducenten te Beernem) het kasteel en liet het in 2000 restaureren. In het park staat ook nog een achthoekige ijskelder, maar voor zover bekend zijn het kasteel met zijn park niet te bezichtigen.

Grot bij Kasteel Reigerlo (Belgie, West-Vlaanderen, Beernem) [foto Vlaamse Gemeenschap]

Cementrustiek grotje bij Kasteel Reigerlo (Beernem)

Bronnen

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *